60 năm di tích Nhà sàn Bác Hồ trong Khu Di tích Phủ Chủ tịch: Phát huy giá trị một di sản đã trở thành huyền thoại (Thứ Hai 14/05/2018 | 09:39 GMT+7)

VH- Bảo quản, giữ gìn và phát huy những giá trị vô giá của di tích đặc biệt Nhà sàn Bác Hồ tại Khu Di tích Phủ Chủ tịch là nội dung được nhiều ý kiến đề cập tại hội thảo khoa học 60 năm Di tích Nhà sàn Bác Hồ trong Khu Di tích Phủ Chủ tịch, diễn ra tại Khu Di tích vào cuối tuần qua tại Hà Nội.

 Cắt băng khai mạc triển lãm

 Cùng ngày, tại di tích Đường Xoài đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm cùng tên, giới thiệu tới đông đảo du khách những hình ảnh, tư liệu đặc biệt giá trị về những tháng năm Bác Hồ đã sống, làm việc trong ngôi nhà sàn mộc mạc nhưng đã trở thành huyền thoại.

Nơi lưu dấu một cuộc đời giản dị

“Khu Di tích Phủ Chủ tịch, nơi Bác đã sống 15 năm cuối cùng trong cuộc đời mình, nơi không có sơn son thếp vàng, không ngọc ngà châu báu, nhưng có ngôi nhà sàn Bác Hồ đã đi vào huyền thoại…”, nguyên Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, ông Trần Viết Hoàn viết.

Nhà sàn Bác Hồ trong Phủ Chủ tịch là nơi Người đã sống và làm việc trong 11 năm cuối đời (từ 5.1958- 8.1969). Trải qua 60 năm, ngôi nhà sàn giản dị, đơn sơ cùng các tài liệu, hiện vật Người đã sử dụng cho đến nay vẫn được giữ gìn nguyên vẹn.

“Bởi những gì đã “chứng kiến” , những gì hiện đang được lưu giữ và trưng bày tại di tích này, nhà sàn của Bác không chỉ là di sản về cuộc sống, sinh hoạt của Người trong những năm tháng cuối đời mà ở đó còn thể hiện được tấm gương về tư tưởng, đạo đức và những phẩm chất cách mạng của một con người hết lòng vì sự nghiệp cách mạng dân tộc, vì ấm no và hạnh phúc của nhân dân…”, ông Nguyễn Văn Công, Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch nhấn mạnh.

Nhà sàn Bác Hồ là minh chứng rõ ràng, sống động nhất về tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, về cuộc sống đời thường của một vị lãnh tụ cách mạng giản dị mà vĩ đại. Theo ThS. Phạm Hoàng Điệp (Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch), từng đi rất nhiều nơi, từng sống trong nhiều kiểu nhà, việc Bác Hồ chọn nhà sàn làm nơi ở và làm việc khi đã là một nguyên thủ quốc gia không đơn thuần chỉ là để gợi nhớ về những kỷ niệm mà đó là một ứng xử văn hóa đặc sắc với thiên nhiên và với con người của Hồ Chí Minh. Những ai đã từng một lần đến thăm ngôi nhà sàn của Người đều có cảm nhận rằng Hồ Chí Minh từ chối chốn xa hoa, chọn nơi ở giản dị là để hòa đồng với cuộc sống.

“Không một ai đến thăm nơi ở khiêm nhường này mà không trào dâng niềm xúc cảm trước sự vĩ đại của một nhân cách văn hóa lớn đã trở thành huyền thoại ngay trong cuộc sống đời thường của mình…”, những cảm xúc như thế đã được nhiều vị khách đến thăm nhà sàn lưu lại.

Từ khi mở cửa đón tiếp khách tham quan đến nay (1970- 2018), Khu Di tích Phủ Chủ tịch với di tích trung tâm là Nhà sàn Bác Hồ đã đón tiếp hơn 72 triệu lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan, học tập và nghiên cứu, là “địa chỉ đỏ” trong việc thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh”, Nghị quyết Đại hội XII về yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức.

Phát huy giá trị di sản huyền thoại

Ngôi nhà sàn đã đi vào huyền thoại trong huyền thoại chung của cuộc đời Bác, nhiều ý kiến cho rằng, cần tiếp tục phát huy hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục tại “địa chỉ đỏ” này. “Công tác bảo quản, giữ gìn nguyên trạng, lâu dài Khu Di tích nói chung và di tích nhà sàn nói riêng là nhiệm vụ hết sức quan trọng nhằm phục vụ tốt nhất công tác tuyên truyền, giáo dục về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng đạo đức cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh…”, ông Nguyễn Văn Công cho biết.

Trong những năm qua, công tác bảo quản di tích được tiến hành thường xuyên, kết hợp giữa bảo quản thông thường với bảo quản khoa học để vừa gìn giữ lâu dài, nguyên trạng di tích, tài liệu hiện vật, vừa phục vụ đông đảo khách tham quan. Tính đặc thù của công tác bảo quản di tích ở đây là vừa bảo quản tài liệu, hiện vật trong ngôi nhà, lại vừa bảo quản chính bản thân ngôi nhà đó và môi trường cảnh quan xung quanh. Khu Di tích lại nằm trong một khu vườn nhiều cây cối, côn trùng, mối mọt hoạt động mạnh, xâm hại trực tiếp đến tài liệu, hiện vật di tích. “Đặc thù nữa là công tác bảo quản tại đây được thực hiện trong điều kiện kho mở hoàn toàn, vừa bảo quản vừa phát huy tác dụng phục vụ khách tham quan. Lượng khách đông, trong đó có nhiều nguyên thủ quốc gia và nhiều đoàn khách cấp cao trên thế giới, do vậy công tác bảo quản không thể tiến hành theo đúng quy trình như một kho bảo quản thông thường khác…”, vẫn ông Nguyễn Văn Công.

Theo bà Nguyễn Thị Bình (Khu Di tích Phủ Chủ tịch), khách tham quan đến Khu Di tích đa phần nhớ đến hình ảnh nhà sàn và không gian vườn cây, ao cá. Vì vậy, trong bảo tồn và phát huy giá trị Khu Di tích thì cần lưu ý nâng cao hiệu quả tuyên truyền qua di tích nhà sàn. Theo đó, cần trưng bày bổ sung các tài liệu, hiện vật như vốn có nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả tuyên truyền. “Dù có giới thiệu thế nào về lịch sử ngôi nhà cũng không thuyết phục bằng những gì trưng bày tại đây. Số tài liệu, hiện vật đang được trưng bày chưa thể hiện được đầy đủ về cuộc đời giản dị, thanh cao mà vĩ đại của Người…”, theo bà Nguyễn Thị Bình.

Nhiều ý kiến khác cho rằng, phát huy giá trị di tích nhà sàn cần đa dạng các hình thức tuyên truyền cũng như nâng cao chất lượng, nội dung tuyên truyền như tổ chức các sinh hoạt chính trị; tổ chức giới thiệu, hướng dẫn, thuyết minh; các hình thức tuyên truyền quay phim, chương trình truyền hình, xuất bản sách báo; các hoạt động tuyên dương gương điển hình tiên tiến trong lao động, sản xuất…

Th.S Lê Thị Kim Dung (Khu Di tích Phủ Chủ tịch) suy ngẫm, nhà sàn là nơi Bác viết Di chúc nhưng trong Khu Di tích chưa trưng bày một tài liệu nào có liên quan đến Di chúc. “Đã đến lúc nên có kế hoạch để trưng bày bổ sung Di chúc của Bác Hồ… Khách tham quan không được trực tiếp lên nhà sàn, không được tiếp cận trực tiếp với Di chúc sẽ không được thấy bút tích của Bác để hiểu được những tâm tư, tình cảm của Người thể hiện trong Di chúc, như vậy, hiệu quả giáo dục sẽ không cao…”, theo bà Lê Thị Kim Dung.

Bà Dung cũng đề xuất, nên chăng tính đến giải pháp nghiên cứu, khắc ghi toàn văn Di chúc của Bác trên một chất liệu chịu được nắng mưa, đặt tại vị trí ngã ba đường vào Nhà sàn và đường Xoài, bằng nhiều ngôn ngữ như tiếng Việt, Anh, Pháp… Như vậy sẽ không ảnh hưởng đến di tích cũng như cảnh quan chung của Khu Di tích, giải quyết được những khó khăn về giải pháp trưng bày.

“Ngôi nhà sàn của Bác tại Phủ Chủ tịch đã đi vào trái tim, khối óc của nhân dân ta và bạn bè thế giới, hôm nay và mai sau mọi người vẫn về hội tụ tại đây để tìm giá trị đích thực cuộc sống của một con người, và như có cái may trong đời mình có một lần gặp Bác…”, nguyên Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Trần Viết Hoàn viết.

Vì thế, theo Giám đốc Khu Di tích Nguyễn Văn Công, phát huy giá trị của một di sản đã trở thành huyền thoại dù là nhiệm vụ to lớn và nặng nề nhưng cũng là niềm tự hào, bao năm qua đã được các thế hệ cán bộ, nhân viên Khu Di tích nỗ lực để hoàn thành. 

HOÀNG VY

 

Print
Tags: